Vertrouwen in de toekomst

Het motto van de nieuwe coalitie, de komende regering van Nederland, is “vertrouwen in de toekomst”. Dat klinkt op het eerste gehoor redelijk geruststellend. En tegelijkertijd vraag ik me af: moeten we dat hebben? Kunnen we dat krijgen? Of is dat wat het komende kabinet gaat creëren? Of kunnen wij zelf iets doen? Hoe doe je dat eigenlijk: vertrouwen creëren?

Vertrouwen hebben?

Eigenlijk is me dat veel te passief. Wacht maar af, het komt wel goed. Op zondagscholen en in kerken zingen we het: stil maar, wacht maar, alles wordt nieuw. De hemel en de aarde.... Stil maar wacht maar”. En ook de uitdrukking: “Ze is erg goed van vertrouwen” (Ze denkt dat iedereen eerlijk is) heeft wel iets sneus. Iets naïefs. “Wij weten inmiddels wel beter, maar zij gelooft nog in goedheid”. Ah gossie...

Ik zeg u: ik ben een idealist. En ja, dan is de kans op teleurstellingen groot. De werkelijkheid blijft altijd achter bij het gewenste ideaal. Voor mij is dat geen probleem. Geen kloof. Maar een aanmoediging om te bezig te blijven aan “dat werk aan de wereld, op de plaats waar ik gesteld ben”. En ik zeg u ook: ik ben een optimist. Ik wil denken in mogelijkheden. Ik wil blijven geloven. Blijven hopen. In liefde leven met de mensen om mij heen. Ook al is het alleen maar omdat het alternatief PESSIMISME gewoon niet bij mij past.

Dit soort mensen (ik dus) worden in de sociale media door de Realisten van deze wereld graag weggezet als ‘wegkijkers’. Dromers. Wereldverbeteraars. Naïevelingen. Ook wel ‘Goedmensen’. En het duurde even voor ik het doorhad (zo naïef ben ik dus inderdaad), maar dat is niet bedoeld als compliment… Gelet op de felheid van de kritiek (vaak op de persoon gespeeld) wordt het je zelfs kwalijk genomen. Want je zou en je moet beter weten. Kijk om je heen. Lees de krant. Kijk naar de TV. De social media. Zie DE REALITEIT (nou eens eindelijk) onder ogen! Hoe kun je dan nog vertrouwen hebben en houden in de toekomst?

Vertrouwen doen?

En ook als werkwoord weet ik me niet altijd goed raad met VERTROUWEN: Ik vertrouw. Jij vertrouwt. Wij vertrouwen. Hoe doe je dat? Of “doe” je dat niet en straal je dat gewoon uit?
 Of krijg je dat kunnen-vertrouwen gewoon cadeau? Bij begrijpen weet ik ongeveer wat mijn handelingsperspectief is of kan zijn. Maar bij het werkwoord “vertrouwen”? Het lijkt daarin alsof de essentie van vertrouwen nu juist is, dat we er niets aan kunnen doen. Dat we het dus maar moeten laten. Loslaten. Ondergaan.

Ontbreken van vertrouwen

Laat ik u zeggen dat ik leef van het ontbreken van vertrouwen. Een angstcultuur. Gebrek aan leiderschap. Het ontbreken van samenwerking. Non- communicatie. Zinloos overleg. Enorme regeldruk. Volgestroomde emailboxen. Zo maar wat veelvoorkomende problemen in organisaties. Weet u dat 6 van de 10 medewerkers hun leidinggevende niet vertrouwen? Dat kent eigenlijk maar een paar oorzaken:

Wat wordt bedoeld, wordt niet altijd gezegd. Wat wordt gezegd, wordt niet altijd gehoord. Wat wordt gehoord, wordt niet altijd begrepen. Wat wordt begrepen, wordt niet altijd gedaan. Wat wordt gedaan, is niet altijd bedoeld.

Hoe kun je veiligheid creëren in een onveilige situatie? Hoe kun je vertrouwen creëren in een sfeer van wantrouwen? Hoe creëren wij met elkaar een samenleving waarin we vertrouwen hebben?

Persoonlijk worden

Om een lang verhaal kort te maken. Daar is eigenlijk maar 1 manier voor. En dat is om persoonlijk te worden. Spreken vanuit je eigen waarheid.
Je eigen werkelijkheid. Je eigen gevoel. Dat is trouwens wat anders dan op de persoon te spelen – u snapt dat.... Dus ja: we moeten het zelf doen. Het heil komt niet van buiten. Het zit in ons. En het moet er uit. Het is elke keer weer wonderbaarlijk wat er gebeurt tussen mensen als ze tijd, ruimte en aandacht krijgen om hun eigen verhaal te vertellen. Als er met aandacht wordt geluisterd. Zonder oordeel. Met waardering. De meest simpele vragen, werken het best: Waar kom je vandaan? Wat doe je nu? Waar ga je heen? Met wie ben je? Dat geeft een band. Een basis van vertrouwen.

De toekomst creëren

Lincoln zei het: The best way to predict the future, is to create it. Ik vind dat prachtig!
Creëer de toekomst die je wenst! Weet u dat topmanagement slechts 3% van zijn tijd besteedt aan het creëren van toekomst? En hoe moeilijk kan het zijn: als je droomt van vrede, creëer dan vrede. Als je droomt van vriendschap, creëer dan vriendschap. Als je droomt van rijkdom, creëer dan rijkdom. Als je als regering droomt van voorspoed, creëer dan voorspoed. Alles wat we hier om ons heen zien is geschapen. Eerst bedacht voordat het werd gebouwd.
En daarvoor werd het gefantaseerd. Voortgekomen uit een verlangen. Door velen vaak ervaren als een tekort.
En dat is waar het creëren van vertrouwen begint: met verlangen. En overal ter wereld openbaart zich dat verlangen.
In beeld. In schilderijen. In muziek. In kerken. In liederen.
 Daarom is kunst in elke cultuur ook zo wezenlijk.
 Kunst als uitingsvorm van de ziel, de bezieling van mensen.
 Ik zou niet zonder muziek kunnen. Muziek die me uit mijn gepieker haalt. Uit mijn hoofd. En mijn hart opent. De verbeelding voedt.

Kunnen wij vertrouwen creëren?

Ik zeg daar 6x ja op:

  1. Ja. Door ons persoonlijk verlangen te verbeelden. “Wensen leiden mensen”
  2. Ja. Door onze wensbeelden te verwoorden. “Woorden worden werkelijkheid”
  3. Ja. Door ons te verbinden met mensen die ons verlangen delen. “Risico van de relatie aangaan” of simpeler: “de dialoog aangaan”
  4. Ja. Door verantwoordelijkheid te nemen voor onze daden. “Vertrouwen is een keuze.”
  5.  Ja. Door te volharden in ons doen. 
“Wees dan daders van het woord en niet enkel toehoorders”.
  6. Ja. Door te vieren wat we hebben mogen bereiken
. Zoals we afgelopen week de vrede hebben gevierd rond een vredespaal in Hilversum met 300 kinderen. Dat geeft vertrouwen.

Ik wens u veel vertrouwen in de toekomst. Met deze coalitie. En onthoud: richting is belangrijker dan tempo!

Pin It